Электронный каталог НБ БНТУ

Книга
811.161.3 Б43

Беларуская мова - галоўная гісторыка-культурная каштоўнасць нацыі і дзяржавы : (да 95-годдзя Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа) : зборнік навуковых артыкулаў [другога міжнароднага кангрэса 31 кастрычніка – 1 лістапада, г. Мінск] / пад агульнай рэдакцыяй І. Л. Капылова ; навуковы рэдактар І. У. Ялынцава ; рэдакцыйная калегія: С. Я. Богуш [і інш.]. – Мінск : Беларуская навука, 2025. – 467, [1] с. : іл., каляр. іл., партр., факсім., табл. – У надзагалоўку: Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры, Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа. – Частка тэксту на рускай мове. – Рэзюмэ асобных артыкулаў на рускай, англійскай мове. – Содерж.: Русак В. П. Новыя акадэмічныя слоўнікі сучаснай беларускай літаратурнай мовы: традыцыі і навацыі. Важнік С. А. Беларуская моўная асоба: паміж Slavia Latina і Slavia Orthodoxa (на прыкладзе моўнай асобы Алаізы Пашкевіч). Запрудскі С. М. Фарміраванне паняцця «беларуская мова» ў першай палове XIX ст.: роля прац гістарычнага профілю. Мезенка Г. М. Сучасны ўнутрыпаселішчны анамастыкон: сігналы фасцынацыі ў намінацыйнай практыцы беларусаў. Іўчанкаў В. I. Беларускія СМІ ў сітуацыі дзяржаўнага білінгвізму: сучасныя тэндэнцыі развіцця медыямаўлення. Гардзей Н. М. Марфаналагічная структура субстантыва ў сучаснай беларускай мове. Кавалёва А. В. Асацыятыўныя асаблівасці эргонімаў Мазыршчыны. Каліта I. У. Прэфіксы са значэннем «сумеснасць» у беларускай і чэшскай мовах. Мандзік В. А. Кансанантная дыстрыбуцыя фрыкатыўных [х], [х’] (на прыкладзе спалучэння з санорнымі). Нікалаева В. М. Словаўтваральна маркіраваныя адзінкі як складнікі моўнай карціны свету. Селібірава Л. У. Пытанне аб члянімасці і вытворнасці слоў з унікальнымі марфемамі ў сучаснай беларускай мове. Семянькова Г, К. Сучасная мікратапанімія Віцебшчыны: семантычны аспект. Скачкова В. А. Лексічная рэпрэзентацыя малога памеру ў маўленні беларусаў. Снігірова Н. А. Канвенцыянальны патэнцыял асноватворных паняццяў сучаснай кантакталогіі. Чайка Н. У. Эліптычныя канструкцыі ў аспекце семантычных даследаванняў. Булыка А. М. Семантыка, храналогія і шляхі пранікнення цюркізмаў у старабеларускую мову. Лішай Д. У. Моўны фактар у дзейнасці Гродзенскага гуртка беларускай моладзі (1909–1914 гг.). Мацеша Д. С. «Альфа»: база даных для навучання OCR- мадэлі. Пікулік А. М. Мастацтва беларускіх вучэбных старадрукаў. Прищепа М. М. Урбанонимное пространство Юго-Западной Англии. Пятаева Н. В. Деэтимологизация в гнезде *dati: семантические, деривационные, историко-культурные параметры. Герасимович О. В. Грех, порок, страсть в лингвокультурологическом освещении. Караткевіч I. I. Адлюстраванне матэрыяльнай культуры беларусаў у «Слоўніку беларускай мовы» I. I. Насовіча. Кунцэвіч Л. П. Намінацыі хлебабулачных вырабаў у беларускіх народных гаворках (анамасіялагічны і лінгвагеаграфічны аспекты). Нестерович Ю. В. Этюд оптимизации соотношения единиц взаимосвязи языка и культуры в контексте экспликации связи языка и культуры. Трухан Т. М. Намінацыі студзеня ў беларускіх і рускіх народных гаворках. Кулеш Г. I. Выбарчы кодэкс Рэспублікі Беларусь як прыярытэтная крыніца лексічнага матэрыялу для руска-беларускага слоўніка тэрміналогіі выбарчага права. Лапцёнак А. М. Апісанне вытворных значэнняў дзеяслоўнай лексікі ў новым тлумачальным слоўніку беларускай мовы (на прыкладзе дзеясловаў са значэннем апрацоўкі матэрыялу). Любецкая К. П. Лексічныя асаблівасці беларускага матэматычнага тэксту пачатку XX ст. (1916–1920 гг.). Маракуліна Т. М. Дапаможныя спосабы стылістычнай кваліфікацыі лексікі ў тлумачальных слоўніках беларускай мовы. Осінцава К. Ю. Асаблівасці лексікаграфічнай прэзентацыі беларускай псіхолага-педагагічнай тэрміналогіі. Путрыч А. М. Асаблівасці папаўнення рэестра новага тлумачальнага слоўніка беларускай мовы. Сініла А. М. Мянушкі жыхароў вёскі Бывалькі. Сянкевіч Н. М. Слоўнік мовы В. Дуніна-Марцінкевіча: аспекты лексікаграфічнай інтэрпрэтацыі моўнага матэрыялу. Алексяевіч Г. В. Чэшская Біблія і яе моўны ўплыў на іншаславянскія пераклады (Біблія каралевы Сафіі, Новы Запавет М. Якубіцы, Біблія Ф. Скарыны). Буйко Ц. С. Бязафіксны ад’ектыў як архаічная словаўтваральная мадэль (на матэрыяле славянская дэндралагічнай лексікі). Ванкевич О. Г. Межъязыковая корреляция русских и белорусских лексических единиц в морфемном плане. Кандраценя I. У. Асаблівасці марфемнай структуры эматыўных субстантываў у беларускай і рускай мовах. Колас Р. А. Фарміраванне дыгласічнага канструкту насельніцтва Беларусі ў XIX ст. Масловская Н. П. Морфонология словообразования в русском и белорусском языках. Татур О. Л. Основные принципы типологического описания морфонологических явлений в русском и белорусском языках. Трафімчык А. В. Вялікія Круговічы: праблемы перадачы назвы ў міжваенны перыяд. Ялынцава I. У. Асаблівасці марфемнай структуры ад’ектыўных кампазітаў у сучасных рускай і беларускай мовах. Бароўская I. А. Моўная экспрэсія ў паэтычным кантэксце на прыкладзе метафары, эпітэта і параўнання Якуба Коласа. Богуш С. Я. Службовыя лісты Якуба Коласа як узор тэкстаў афіцыйна-справаводчага стылю. Бубен А. В. Дейктический и нарративный режимы интерпретации в авторском литературном письме. Васілеўская А. С. Тэмпаральныя метафары ў сучасным беларускім дыскурсе. Глушыцкі Л. У. Стылістыка аўтарскай мовы ў драме «Пакрыўджаныя» Л. Родзевіча. Зуева Н. М. Некаторыя моўныя асаблівасці твораў Лукаша Калюгі. Маліцкі Ю. В. Фарміраванне публіцыстычнага стылю ва ўмовах перарванай кніжна-пісьмовай традыцыі беларускай мовы ў XVIII–XIX стст. Міхалевіч А. Г. Экспрэсіўныя сродкі сінтаксісу ў аповесці Івана Пташнікава «Найдорф». Сериков Г. В. Возвратные модели в жанре интервью: языковая автопрезентация Збигнева Религи. Чарнаброўкіна Н. У. Мова бабчынцаў у паэмах Міколы Мятліцкага «Замкнёны дом» і «Няходжанае поле». Чахоўскі Г. К. Кагнітыўная прастора тэксту і дыскурсу ў ракурсе сучаснай гуманітарыстыкі. Шаршнёва В. М. Абзац як маркер стылістычных фігур, заснаваных на паўторы. Басалыга П. С. Другая рэпліка ў святле тэорыі рэлевантнасці, або Чаму мы слухаем і не чуем? Дзядова А. С. Рэпрэзентацыя нацыянальнага характеру беларусаў у народна-дыялектнай фразеалогіі Віцебшчыны. Карнеева В. I. Прыёмы трансфармацый узуальных фразеалагічных адзінак з кампанентам «сэрца (душа)» у мастацкіх творах У. Караткевіча. Назаранка Ю. В. «Малыя» жанры слоўнай творчасці Якуба Коласа ў святле афарыстычнасці. Якавенка Н. В. «Каб пачуццю ў радку застацца»: перакладчыцкая канцэпцыя Рыгора Барадуліна. Курбанава С. А. «Экалогія роднай мовы» як сродак фарміравання духоўна-маральнай культуры вучняў. Паўсцяная В. Л. Пишам сачыненне: метадычны функцыянал нагляднасці. Бушыла Э. У. Слова роднае, гаваркое - жывое?! (Параўнальны аналіз дыялектызмаў фальклорных даследаванняў А. Сержпутоўскага і сучасных салігорскіх палескіх гаворак). lсap М. В. У што апранемся сёння, або запазычаныя найменні адзення ў сучаснай беларускай мове. Паўленка A. С. Намінацыі жанчын у беларускіх народных песнях. Свірыдава Д. М. Гадонімы горада Жлобіна. Сібілева К. С., Гулевіч Д. I. Сродкі мастацкай выразнасці ў лірыцы кахання Яўгеніі Янішчыц і Рымы Казаковай. Сметанчук Д. М. Фарміраванне лінгвакультуралагічнай кампетэнцыі навучэнцаў I ступені агульнай сярэдняй адукацыі (на прыкладзе працы з загадкамі). – ISBN 9789850833556 : 32.28.

Зборнік падрыхтаваны па матэрыялах Другога Міжнароднага кангрэса «Беларуская мова - галоўная гісторыка-культурная каштоўнасць нацыі і дзяржавы», прысвечанага 95-годдзю Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусь У ім асвятляюцца актуальный праблемы сучаснага мовазнаўства, дыялекталогіі, анамастыкі, лексікалогіі і лексікаграфіі, марфемікі і словаўтварэння, камп’ютарнай лінгвістыкі, гісторыі мовы.

ГРНТИ 16.41.21
ГРНТИ 16.01.13
811.161.3(06)

общий = Социально значимая литература
общий = БЕЛОРУССКИЙ ЯЗЫК
общий = ИСТОРИЯ ЯЗЫКА
общий = ЛИНГВОКУЛЬТУРОЛОГИЯ
общий = ЭТНОЛИНГВИСТИКА
общий = ДИАЛЕКТОЛОГИЯ
общий = ЛЕКСИКОЛОГИЯ
общий = ЛЕКСИКОГРАФИЯ
общий = ТЕРМИНОЛОГИЯ
общий = СТИЛИСТИКА
общий = ПЕРЕВОД (лингв.)
общий = ФРАЗЕОЛОГИЯ
общий = ЯЗЫКОВАЯ КАРТИНА МИРА
Вид/жанр = МАТЕРИАЛЫ КОНФЕРЕНЦИИ, СЪЕЗДА, СИМПОЗИУМА